Đá trắng trên thảm đá nóng: vì sao khó làm, “72 khoáng chất” là gì?

Bài viết: Vikicare · Người sáng lập: Trương Kiều Như · Cập nhật 08/10/2026 · Có dẫn nguồn nghiên cứu PubMed

Video quy trình làm viên đá Bạch Ngọc của Vikicare, từ bột khoáng, ép khuôn, vào lò tới lúc đóng đinh đồng bằng tay:

▶ Xem trên kênh YouTube Vikicare Official

Đá trắng trên thảm đá nóng là đá gì?

“Đá trắng” không phải tên của một loại đá. Trên thị trường có ngọc trắng, thạch anh trắng, đá cẩm thạch và rất nhiều loại gốm nung màu trắng, mỗi thứ chỉ gồm một đến vài khoáng chính và nặng nhẹ khác nhau.

Viên đá trên thảm đá nóng Bạch Ngọc Trường Sinh của Vikicare được gọi đúng tên: đá khoáng nung. Bạch Ngọc là tên dòng sản phẩm, viên đá không phải ngọc đào trong núi.

Vì sao viên đá trắng khó làm hơn viên đá đen?

Màu của đá nung phần lớn do kim loại trong nguyên liệu quyết định. Sắt làm đá ngả vàng, ngả nâu rồi tới đen; mangan cho màu nâu đen, coban cho màu xanh.

Đá tourmaline đen vốn giàu sắt, nên viên đá có nhiều tourmaline đen thì không thể trắng được. Nếu ai giới thiệu viên đá trắng “toàn tourmaline đen”, bạn cứ hỏi lại thành phần cho rõ. Muốn hiểu thêm về loại đá đen này, bạn đọc bài đá tourmaline trên thảm đá nóng.

Muốn ra viên trắng, xưởng phải chọn nguyên liệu rất ít sắt như cao lanh sạch, thạch anh sạch, và nguyên liệu càng sạch thì càng đắt. Chính máy nghiền bằng thép cũng có thể làm bột lẫn sắt, nên bột phải chạy qua nam châm để hút sắt ra.

Lò nung cho đá trắng cũng phải thật sạch. Trên nền đen, một chấm nhỏ khó thấy; trên nền trắng, một chấm bẩn là viên đá bị loại, nên đá trắng có tỷ lệ loại cao hơn.

Viên đá Bạch Ngọc đi qua những khâu nào trước khi lên thảm?

Viên đá trắng của thảm Bạch Ngọc đi qua bảy khâu chính:

1. Nghiền mịn: cao lanh, thạch anh, tràng thạch được nghiền mịn như bột.
2. Hút sắt: bột chảy qua nam châm để loại sắt lẫn vào.
3. Ép khuôn lục giác: bột được ép dưới lực rất lớn, chừa sẵn một lỗ nhỏ ở giữa để sau này đóng đinh.
4. Sấy chậm: sấy vội thì đá dễ nứt ngầm.
5. Nung: theo công bố của nhà sản xuất, mỗi viên được nung ba lần ở 1.250°C. Vikicare chưa tự kiểm được con số này. Nung đủ lửa thì đá đặc như sứ; nung non thì đá xốp, hút nước.
6. Mài và soi từng viên: đá được quay mài cho láng, cạnh vát tròn; viên nào nứt, mẻ, có chấm hay lệch màu thì bị loại.
7. Đóng đinh đồng bằng tay: thợ đóng đinh đồng vào từng viên, ghép thành tấm thảm 1.045 viên. Chị Trương Kiều Như, người sáng lập Vikicare, tự đếm tay đủ 1.045 viên trên tấm thảm thật.

Mặt thảm Bạch Ngọc chỉ có đá và đinh đồng, đầu đinh nằm chìm trong lòng đá nên nằm không cấn.

Đá trắng có tốt cho sức khoẻ hơn đá đen không?

Không. Gốm, đất sét hay cả cát khi nóng lên đều toả hồng ngoại, với độ phát xạ khoảng 0,85 tới 0,95 theo bảng độ phát xạ phi kim của hãng đo nhiệt Fluke Process Instruments. Hơi ấm bạn cảm nhận được đến từ nhiệt độ bề mặt và độ đặc của đá, không đến từ màu đá.

Hồng ngoại xa khác hơi nóng thường thế nào, bạn đọc bài công dụng thảm đá nóng và hồng ngoại xa. Chọn trắng hay đen là chọn theo sở thích và độ chỉn chu của viên đá.

Bạn thích đá đen thì có nệm đá nóng MP80.

“Chứa 72 khoáng chất” trên nhãn thảm thật ra đếm cái gì?

Có hai thứ hay bị gọi chung là khoáng chất. Thứ nhất là nguyên tố, mỗi ô trong bảng tuần hoàn như sắt, canxi, magie. Thứ hai là khoáng vật, tức nhiều nguyên tố kết lại thành một tinh thể có tên riêng như thạch anh.

Máy khối phổ (ICP-MS) đếm nguyên tố và nhạy tới mức thấy cả lượng chỉ vài phần triệu. Vì nhạy như vậy, hòn đá nào, kể cả nắm đất vườn, chạy máy cũng dễ ra bốn mươi tới bảy mươi nguyên tố có mặt. Đó chính là gốc của những con số như 72.

Máy nhiễu xạ tia X (XRD) thì cho biết đá gồm khoáng vật gì, và với một viên đá thường chỉ ra một đến vài khoáng.

Nên khi đọc “72 khoáng chất”, bạn hiểu đó thường là số nguyên tố máy đếm được, chưa phải 72 thứ quý nằm trong viên đá. Những nhãn ghi 32, 45 khoáng chất mà Vikicare tìm hiểu đều không kèm phiếu thử nghiệm.

Làm sao tự kiểm viên đá trắng tại nhà?

Bốn cách dưới đây làm được với một viên đá rời và cái cân nhà bếp.

• Soi dưới đèn: viên trắng làm kỹ thì trắng đều, không chấm sẫm. Chấm sẫm nhỏ thường là sắt hay bụi lẫn vào lúc làm.
• So tỷ trọng, đừng so cân nặng: tỷ trọng bằng cân khô chia cho phần viên đá nhẹ đi khi cân treo trong nước. Gốm đất sét thường khoảng 2,2 tới 2,6; thạch anh khoảng 2,65; ngọc nephrite khoảng 2,9 tới 3,0.
• Gõ nhẹ hai viên vào nhau: tiếng “keng” trong là đá đặc, tiếng “cạch” đục là đá xốp.
• Ngâm nước một ngày: cân khô, ngâm, lau ráo rồi cân lại. Gốm đặc tốt chỉ hút khoảng 3% nước trở xuống; nặng thêm nhiều là đá xốp.

Chị Như từng tự cân: viên trắng của thảm Bạch Ngọc nặng 10,3 gam, một viên đen nặng 7,5 gam. Hai viên dày mỏng khác nhau nên con số đó chưa nói viên nào đặc hơn.

Muốn biết chắc thì gửi mẫu tới phòng thí nghiệm địa chất soi khoáng vật, đo kim loại nặng và phóng xạ. Cách phân biệt đá thật với gốm hay viên nhựa, bạn xem thêm bài thảm đá nóng loại nào tốt: đá thật hay viên nhựa.

Thảm Bạch Ngọc Trường Sinh của Vikicare có gì và chưa có gì?

Thảm Bạch Ngọc Trường Sinh có 1.045 viên đá khoáng nung trắng, đóng đinh đồng thủ công, bộ điều khiển chỉnh nhiệt từ 30 tới 70°C. Đây là hàng Trung Quốc chọn lọc, làm theo kiểu thảm đá nóng Hàn Quốc; bạn xem thêm bài thảm đá nóng Hàn Quốc và hàng Trung Quốc khác nhau ở đâu.

Điều Vikicare chưa có là phiếu XRD và phiếu kim loại nặng cho viên trắng. Vì vậy nhãn không ghi “đã kiểm nghiệm” và không in con số khoáng chất nào cho đẹp. Khi có phiếu, bài này sẽ được cập nhật.

Bài viết không thay lời khuyên của bác sĩ. Thảm đá nóng là đồ sưởi ấm tại nhà, không phải thiết bị y tế; bạn có bệnh nền thì hỏi bác sĩ trước khi dùng nhiệt, và nằm theo chuẩn trong bài nằm thảm đá nóng bao nhiêu độ, bao lâu.

Lần tới mua thảm, bạn hỏi người bán ba câu: đo bằng máy gì, có phiếu không, có báo kim loại nặng không. Muốn xem trọn bức tranh về loại sản phẩm này, bạn đọc cẩm nang thảm đá nóng từ A tới Z.

Mỗi người một thể trạng, bạn nhắn Zalo để nhân viên Vikicare hỏi kỹ tình trạng rồi gợi ý loại thảm, nhiệt độ và cách nằm riêng cho bạn.

Câu hỏi thường gặp?

Đá trắng trên thảm đá nóng có phải là ngọc không?

Chưa chắc. Gốm nung cũng trắng và bóng được, độ bóng còn có thể làm giả bằng sáp, lau cồn là biết. Viên trên thảm Bạch Ngọc của Vikicare là đá khoáng nung; muốn biết chắc một viên đá là gì phải đo tỷ trọng hoặc gửi phòng thí nghiệm soi khoáng vật.

Thảm đá trắng có ấm hơn thảm đá đen không?

Không. Gốm, đất sét và cát khi nóng lên đều toả hồng ngoại với độ phát xạ khoảng 0,85 tới 0,95. Độ ấm phụ thuộc nhiệt độ bề mặt và độ đặc của đá, màu trắng hay đen không làm đá ấm hơn.

Thảm ghi 72 khoáng chất có tốt hơn thảm không ghi không?

Con số 72 thường là số nguyên tố máy khối phổ đếm được, mẫu đá nào chạy máy cũng dễ ra vài chục nguyên tố. Con số đó không cho biết viên đá là đá gì hay có an toàn không. Bạn nên hỏi người bán: đo bằng máy gì, có phiếu không, có báo kim loại nặng không.

Phiếu kiểm nghiệm đá có ghi chữ chì thì đá có độc không?

Chưa chắc. Máy nhạy thì thấy đủ thứ, điều cần xem là lượng bao nhiêu và có dưới mức cho phép hay không. Trong nghiên cứu 31 mẫu muối hồng năm 2020, chỉ một mẫu vượt mức chì cho phép và nhóm nghiên cứu nói rõ đó là mẫu nào.

Thấy chấm sẫm nhỏ trên viên đá trắng có sao không?

Chấm sẫm nhỏ thường là sắt hay bụi bẩn lẫn vào lúc làm đá. Xưởng làm kỹ sẽ loại viên đó trước khi ráp thảm. Một tấm thảm có nhiều viên lấm tấm cho thấy khâu chọn đá chưa kỹ.

Nguồn tham khảo nào được dùng trong bài?

1. Fayet-Moore F và cs., 2020, An Analysis of the Mineral Composition of Pink Salt Available in Australia, Foods 9(10):1490
2. Harriet Hall, 2017, Pink Himalayan Sea Salt: An Update, Science-Based Medicine
3. Fluke Process Instruments, bảng độ phát xạ phi kim (Emissivity values: non-metals)