Cơ thể hay lạnh, tay chân lạnh: vì sao và cách làm ấm

Trả lời nhanh: tay chân lạnh quanh năm thường không phải một bệnh riêng, mà là dấu hiệu máu tới đầu chi kém. Bốn nguyên nhân hay gặp nhất: ít vận động, ăn thiếu chất, ngồi lâu trong máy lạnh, và giai đoạn cơ thể yếu như sau sinh hay tuổi lớn. Làm ấm phải đi cả hai đường: ấm từ trong bằng ăn và vận động, ấm từ ngoài bằng giữ ấm đúng ba vùng bụng, thắt lưng, bàn chân.

Cơ thể hay lạnh là đang bị gì?

Khi trời không lạnh mà chị vẫn thấy lạnh, cơ thể đang ưu tiên giữ nhiệt cho phần lõi là tim, phổi, nội tạng, nên giảm máu ra tay chân. Đó là lý do đầu chi lạnh trước và lạnh lâu nhất.

Kèm theo nó thường là vài dấu hiệu khác: khó ngủ vì chân không ấm lên được, hay đầy bụng, dễ mệt, ngại ra gió.

Bốn nguyên nhân hay gặp nhất là gì?

• Ít vận động. Cơ là nơi sinh nhiệt chính. Ngồi cả ngày thì lượng nhiệt sinh ra ít đi.
• Ăn thiếu. Ăn kiêng quá tay, bỏ bữa, thiếu sắt đều làm cơ thể ít nhiên liệu để sinh nhiệt.
• Ngồi lâu trong máy lạnh. Mất nhiệt liên tục ở vai gáy và thắt lưng suốt tám tiếng.
• Giai đoạn cơ thể yếu. Sau sinh, sau ốm, tuổi lớn dần, khả năng giữ nhiệt đều kém đi.

Nếu chị đang ở giai đoạn sau sinh, đọc thêm bài thảm đá nóng sau sinh dùng từ tháng mấy.

Làm ấm từ bên trong bằng cách nào?

Ba việc không tốn tiền mà hiệu quả nhất:

• Đi bộ hoặc vận động 20 tới 30 phút mỗi ngày. Cơ hoạt động là cơ thể tự sinh nhiệt, không cần nguồn nhiệt nào bên ngoài.
• Ăn đủ và ăn ấm. Bỏ bữa sáng là cách nhanh nhất để cả buổi sáng thấy lạnh. Ưu tiên đồ nấu chín, còn ấm.
• Ngủ đủ. Thiếu ngủ làm rối khả năng điều nhiệt, hôm sau thấy lạnh rõ hơn.

Bài giữ ấm cơ thể theo 4 trụ cột đi sâu hơn phần này.

Làm ấm từ bên ngoài thì ưu tiên vùng nào?

Đừng ủ ấm dàn trải. Ba vùng đáng ưu tiên là bụng dưới, thắt lưng và bàn chân.

Bụng và thắt lưng là nơi cơ thể mất nhiệt nhanh khi ngồi lâu. Bàn chân là nơi lạnh sau cùng và cũng là nơi khiến chị khó vào giấc ngủ nhất.

Cách làm ấm ba vùng này thì tuỳ hoàn cảnh: ngâm chân nước ấm trước khi ngủ, mặc thêm lớp giữ ấm vùng lưng khi ngồi máy lạnh, hoặc dùng nguồn nhiệt hỗ trợ. Về việc chọn nguồn nhiệt nào cho vùng nào, chị đọc bài gối, đai hay thảm: chọn cái nào cho vùng nào.

Riêng người thuộc thể hàn rõ, đọc thêm thảm đá nóng cho người thể hàn.

Khi nào thì phải đi khám chứ không tự làm ấm?

Chị đi khám khi thấy một trong các dấu hiệu sau:

• Tay chân lạnh kèm tê bì kéo dài hoặc mất cảm giác
• Ngón tay ngón chân đổi màu trắng bệch rồi tím khi gặp lạnh
• Đau bắp chân khi đi lại, nghỉ thì đỡ
• Lạnh kèm sụt cân, rụng tóc, mệt nhiều, vì có thể liên quan tuyến giáp hoặc thiếu máu

Những trường hợp này cần bác sĩ tìm nguyên nhân, làm ấm bên ngoài chỉ đỡ triệu chứng chứ không giải quyết gốc.

Nên bắt đầu từ đâu trong tuần này?

Chọn đúng một việc dễ nhất rồi làm đủ mười ngày, đừng đổi cả lối sống trong một hôm.

Gợi ý theo thứ tự dễ làm: ngâm chân nước ấm 10 phút trước khi ngủ, ăn đủ bữa sáng có đồ ấm, đi bộ 20 phút. Làm được ba việc đó rồi hãy tính tới việc mua thêm thiết bị hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp về cơ thể hay lạnh và tay chân lạnh

Tay chân lạnh có phải là bệnh không?
Không hẳn. Phần lớn là do tuần hoàn tới đầu chi kém, hay gặp ở người ít vận động, phụ nữ sau sinh, người lớn tuổi. Nhưng nếu tay chân lạnh kèm tê bì, đổi màu da hoặc đau khi đi lại thì chị nên đi khám để loại trừ nguyên nhân mạch máu và tuyến giáp.

Vì sao mùa hè ngồi máy lạnh vẫn thấy lạnh người?
Ngồi lâu trong luồng gió lạnh, ít vận động, cơ thể mất nhiệt liên tục ở vùng vai gáy và thắt lưng. Nhiều người mùa hè còn lạnh hơn mùa đông vì cả ngày ở trong phòng máy lạnh.

Làm ấm bằng nhiệt ngoài có phụ thuộc không?
Không. Cơ thể không mất khả năng tự sinh nhiệt vì được ủ ấm. Nhưng nếu chỉ ủ ấm mà không ăn đủ, không vận động thì gốc vấn đề vẫn còn.

Bao lâu thì thấy khác?
Cảm nhận ấm lên thì ngay buổi đầu. Còn thay đổi rõ hơn về giấc ngủ và độ ấm tay chân thì cần dùng đều đặn, thường sau khoảng mười ngày mới thấy khác rõ.

Người hay lạnh có nên tắm nước nóng thật nóng không?
Không nên. Nước quá nóng làm giãn mạch đột ngột, tắm xong lại thấy lạnh hơn. Nước ấm vừa và ngâm chân trước khi ngủ dễ chịu hơn nhiều.

Lưu ý an toàn

Người đang mang thai, đang sốt, có vết thương hở, người bị suy giãn tĩnh mạch, người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp chưa ổn định nên hỏi bác sĩ trước khi dùng. Thấy chóng mặt, mệt hay tim đập nhanh khi đang nằm thì tắt máy và nghỉ. Nếu triệu chứng bất thường hoặc kéo dài, chị đi khám bác sĩ.