Dầu nóng xoa bóp: dùng khi nào, xoa chỗ nào, ai nên tránh

Trả lời nhanh: Dầu nóng xoa bóp hợp khi mỏi cơ, đau cơ nhẹ, dùng ngắn ngày. Mỗi vùng xoa một lượng nhỏ, cỡ hạt đậu là đủ, theo số lần ghi trên nhãn. Không băng kín, không chườm nóng lên chỗ vừa xoa. Người uống thuốc chống đông, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ cần tránh hoặc hỏi bác sĩ.

Mẹ bạn tối nào cũng xoa dầu nóng lên lưng.

Chồng bạn đi làm về lại xoa thêm ở vai.

Chai dầu để ngay đầu giường, đứa nhỏ với tay là tới.

Xoa xong thấy nóng ran, dễ chịu một lúc rồi lại mỏi.

Nếu bạn đang để chai dầu ở đầu giường và xoa theo thói quen, hãy biết rõ ba điều: dầu nóng làm được gì, xoa chỗ nào, ai trong nhà không nên dùng. Biết đúng thì tránh được rát da, tương tác thuốc và giữ an toàn cho trẻ.

Bảng tóm tắt: dùng dầu nóng trong 5 dòng

Vì sao xoa dầu nóng xong một lúc lại mỏi?

Vì dầu làm dịu cảm giác trên da, còn nguyên nhân gây mỏi vẫn nằm ở đó: ngồi lâu, bê nặng, cơ căng, trời lạnh.

Hết cảm giác nóng là cơn mỏi quay lại.

Nếu cứ xoa thêm mỗi khi hết nóng, lượng dầu trên da tăng dần. Hệ quả là da dễ rát, người uống thuốc chống đông gặp nhiều rủi ro hơn, và tiền mua dầu cũng tăng mà cơn đau cần đi khám lại bị bỏ qua.

Dầu nóng tác động thế nào, có làm ấm cơ thật không?

Dầu nóng chủ yếu kích thích ở da. Vikicare chưa thấy nghiên cứu đo nhiệt trong cơ sau khi xoa, nên đừng coi nó giống chườm ấm.

Hình: dầu tác động ở lớp da, đầu dây thần kinh báo cảm giác nóng hoặc mát.

Ba hoạt chất hay gặp trên nhãn dầu nóng là methyl salicylate, menthol và long não.

Menthol tác động vào sợi thần kinh báo lạnh ở da. Một thử nghiệm mù đôi trên 10 người bôi menthol nồng độ cao ở cẳng tay ghi nhận cảm giác lạnh, cảm giác đau và lượng máu qua da tăng (Wasner và cs., 2004, PMID 14985268). Nồng độ 40% trong thử nghiệm này cao hơn nhiều so với dầu xoa bán thường ngày, nên chỉ dùng để hiểu cơ chế.

Methyl salicylate cùng menthol có tác dụng làm giãn mạch ở da. Một nghiên cứu dùng kem 20% methyl salicylate và 6% menthol thấy kem làm giảm phản ứng co mạch khi da gặp lạnh (Wang và cs., 2022, PMID 35910580).

Theo cách hiểu hiện nay, dầu làm da ấm rát và được cho là làm bạn bớt để ý tới cơn mỏi trong một lúc.

Khác với túi chườm hay đai ấm, dầu không phải nguồn nhiệt từ ngoài vào. Khi bạn cần hơi ấm thật, xem cách dùng túi chườm nóng.

Dầu nóng giảm đau được bao nhiêu?

Dầu nóng có thể làm dịu ngắn hạn khi căng cơ nhẹ, nhưng bằng chứng không đồng nhất, nên coi đây là cách dùng vài ngày.

Tổng quan Cochrane kết luận bằng chứng chưa đủ ủng hộ dùng loại dầu này cho chấn thương cấp hay bệnh mạn tính, và vẫn còn nhiều điều chưa chắc.

Trong nghiên cứu theo dõi 3.515 người của Guo, 50 người (1,41%) gặp phản ứng do thuốc, hay gặp là ngứa và nóng rát chỗ xoa, không có ca nặng (Guo và cs., 2022, PMID 36339533).

Kết luận cho nhà bạn: mỏi vai sau một ngày làm việc thì xoa được. Đau kéo dài nhiều tuần thì xoa thêm không giải quyết được nguyên nhân, nên đi khám.

Xoa dầu nóng ở đâu cho đúng?

Xoa đúng chỗ mỏi cơ, thường là bờ vai, thắt lưng lệch hai bên xương sống và bắp chân.

Hình: khung 1, xoa ở bờ vai gần cổ, không xoa lên gáy sát chân tóc; khung 2, xoa ở thắt lưng lệch một bên xương sống; khung 3, ngồi ghế thấp, xoa ở phía sau bắp chân.

Bờ vai. Xoa từ gần cổ ra đầu vai sau một ngày cúi máy tính hay bê đồ.

Thắt lưng. Xoa hai bên xương sống, ngang eo, khi mỏi lưng do ngồi lâu hoặc làm việc nhà nhiều.

Bắp chân. Ngồi ghế thấp, xoa phần cơ phía sau sau khi đi bộ, đứng lâu. Thấy tĩnh mạch nổi ngoằn ngoèo thì không xoa mạnh lên đó.

Chỗ không xoa: mắt, mũi, miệng, vùng kín, da trầy xước, da đang viêm, vết thương hở, và vùng da mới bị sưng nóng sau va đập.

Bốn việc khi xoa dầu nóng

Làm đủ bốn việc dưới đây, mất khoảng 3 phút.

Hình: từ trái sang phải, lau khô da, lấy dầu bằng hạt đậu, xoa vòng tròn nhỏ, rửa tay bằng xà phòng.

1. Lau khô da trong 10 giây. Dùng khăn sạch lau chỗ sẽ xoa, kiểm tra da không trầy, không đỏ rát.
2. Lấy dầu bằng hạt đậu. Một vùng bằng bàn tay chỉ cần chừng đó, tối đa 2 vùng mỗi lần.
3. Xoa vòng tròn nhỏ trong 1 đến 2 phút. Xoa nhẹ tới khi dầu thấm hết.
4. Rửa tay bằng xà phòng trong 20 giây. Rửa ngay để dầu không dính vào mắt khi dụi.

Các con số trên là mức gợi ý để dùng ít, không phải liều do nghiên cứu quy định. Nhãn chai nói khác thì theo nhãn.

Xoa lần đầu thì dùng ít ở một vùng nhỏ. Thấy rát, ngứa hay phồng thì rửa ngay và dừng.

Xoa dầu nóng rồi chườm nóng được không?

Không. Vùng vừa xoa dầu không đắp túi chườm, không dán miếng giữ nhiệt, không băng kín.

Hình: bên trái, chườm nóng lên chỗ vừa xoa dầu làm da đỏ rát; bên phải, để da thoáng, mặc áo rộng.

Nhãn một loại thuốc xoa có long não, menthol, methyl salicylate tại Mỹ ghi rõ không dùng cùng túi sưởi và không bôi lên vết thương (DailyMed). Một thử nghiệm nhỏ trên 6 người cũng thấy vận động trong phòng 40°C làm methyl salicylate hấp thu qua da tăng hơn 3 lần (Danon và cs., 1986, PMID 3780827). Thử nghiệm này không dùng túi chườm, nhưng cho thấy da nóng lên thì thuốc vào nhiều hơn.

Muốn chườm ấm thì tắm rửa sạch dầu ở vùng đó trước, rồi mới chườm. Cách nào cũng dừng ngay khi da rát, phồng hay đỏ đậm.

Đang dán miếng giữ nhiệt, miếng dán giảm đau hay cao dán thì không xoa dầu chồng lên chỗ đó.

Ai nên tránh dầu nóng?

Sáu nhóm sau nên tránh hoặc hỏi bác sĩ trước.

• Người đang uống thuốc chống đông như warfarin. Một báo cáo trên 11 người dùng warfarin có chỉ số đông máu INR tăng cao sau khi bôi nhiều thuốc mỡ methyl salicylate, 3 người có biểu hiện chảy máu, gồm 2 người bầm tím và 1 người xuất huyết tiêu hoá (Yip và cs., 1990, PMID 2371186). Phải hỏi bác sĩ đang theo dõi trước khi xoa.
• Người dị ứng aspirin. Methyl salicylate cùng nhóm với aspirin.
• Phụ nữ mang thai và cho con bú. Hỏi bác sĩ trước khi dùng, không tự xoa lên bụng, ngực.
• Trẻ nhỏ. Long não và salicylate có thể gây ngộ độc nặng khi trẻ nuốt phải. Trẻ dưới 12 tuổi cần hỏi bác sĩ trước khi xoa, theo nhãn thuốc.
• Người tiểu đường có tê bì chân tay. Da giảm cảm giác nên không biết khi đã rát. Hỏi bác sĩ, không xoa lên bàn chân.
• Người có da mỏng, đang viêm, đang chàm. Dầu làm da rát nặng hơn.

Người già xoa dầu nóng mỗi tối có sao không?

Lượng nhỏ trong vài ngày ít rủi ro hơn, nếu không dùng thuốc chống đông và da không viêm. Xoa nhiều chỗ, tối nào cũng xoa trong nhiều tuần thì nên hỏi bác sĩ.

Người lớn tuổi thường uống nhiều loại thuốc, da mỏng và cảm giác chậm hơn.

Với người lớn tuổi trong nhà, việc đầu tiên là đọc lại toa thuốc xem có thuốc chống đông không.

Việc thứ hai là giới hạn 1 đến 2 vùng mỗi tối, không xoa khắp lưng.

Việc thứ ba là xem da mỗi tuần 1 lần: da đỏ, ngứa hay bong thì dừng.

Nếu người nhà xoa vì lạnh lưng chứ không phải vì đau cơ, dầu nóng không giữ ấm được cả đêm. Mặc áo giữ nhiệt hoặc dùng đồ ấm có bộ điều khiển sẽ hợp hơn.

Cất chai dầu nóng thế nào cho an toàn với trẻ?

Cất trên ngăn tủ có khoá, đóng chặt nắp ngay sau khi dùng, không để ở đầu giường hay trên bàn thấp.

Một nghiên cứu ở California ghi nhận 599 trẻ dưới 6 tuổi được đưa tới cơ sở y tế vì tiếp xúc thuốc bôi có salicylate. Phần lớn không có triệu chứng hoặc chỉ nhẹ, nhưng 6 trẻ có dấu hiệu ngộ độc và 7 trẻ phải nhập viện, trong đó 6 trẻ dùng phải dạng lỏng (Arriola và cs., 2021, PMID 33245023).

Long não cũng cần cẩn thận. Một bé gái 20 tháng tuổi nuốt phải long não đã co giật liên tục, phải đặt nội khí quản và thở máy, sau đó hồi phục hoàn toàn (Emery và cs., 1999, PMID 10234648).

Trẻ nuốt phải dầu nóng thì không đợi triệu chứng: gọi 115 hoặc đưa đi cấp cứu ngay, mang theo chai dầu.

Khi nào phải đi khám ngay?

Có một trong các dấu hiệu dưới đây thì ngừng xoa và đi khám.

1. Đau không giảm sau 7 ngày, hoặc đau tăng dần.
2. Đau lưng kèm tê chân, yếu chân, tiểu tiện không tự chủ.
3. Sưng nóng đỏ một khớp, kèm sốt.
4. Đau sau ngã, va đập mạnh.
5. Da chỗ xoa phồng nước, đỏ đậm, rát không giảm sau khi rửa sạch.
6. Người uống thuốc chống đông thấy bầm tím bất thường, chảy máu chân răng, đi ngoài phân đen.
7. Bắp chân một bên sưng đỏ đau: không xoa, đi cấp cứu ngay.

Gọi 115 ngay khi: đau ngực lan lên vai trái hoặc hàm, kèm khó thở, vã mồ hôi; hay ai đó nuốt phải dầu nóng và lơ mơ, nôn, thở nhanh, co giật. Đau ngực không phải chỗ để xoa dầu rồi chờ.

Khi nào nên đổi sang đồ ấm có bộ điều khiển?

Khi bạn xoa dầu chủ yếu vì lạnh hoặc mỏi hằng ngày và muốn hơi ấm thật, đồ ấm có bộ điều khiển sẽ hợp hơn: chỉnh được mức nhiệt, hẹn được giờ, không dính da.

Đai dưỡng sinh B1 (26×56 cm) hợp khi ngồi làm việc mà mỏi thắt lưng hay lạnh bụng dưới, khi nằm nghỉ cũng đặt được. Có bộ điều khiển chỉnh nhiệt và hẹn giờ. Nhắn Zalo để Vikicare báo giá hiện tại.

Tấm đắp MN50 (50×100 cm) hợp khi tối nằm nghỉ, muốn đắp cả bụng và thắt lưng. Giá 3.390.000 đồng.

Chuẩn liều theo số trên bộ điều khiển: dưới 40°C nằm được qua đêm, luôn bật hẹn giờ; 40 đến 50°C tối đa 2 giờ; trên 50°C tối đa 1 giờ; trên 60°C tối đa 30 phút.

Người cao huyết áp ổn định dùng 35 đến 40°C, tối đa 45°C, mỗi lần 20 đến 30 phút và không làm nóng gáy.

Người lớn tuổi, da mỏng để mức thấp, lót khăn. Không dùng sau khi uống rượu hay thuốc ngủ. Mang thai không dùng nhiệt. Rửa sạch dầu trước khi dùng.

Câu hỏi thường gặp

Dầu nóng xoa bóp dùng cho đau lưng được không?
Được khi đau mỏi cơ nhẹ do ngồi lâu hay làm việc nặng. Xoa hai bên xương sống, lượng bằng hạt đậu, 1 đến 2 phút. Quá 7 ngày chưa đỡ, hoặc đau kèm tê chân, yếu chân thì đi khám, không xoa tiếp.

Người già xoa dầu nóng mỗi tối có tốt không?
Lượng nhỏ ở 1 đến 2 vùng trong vài ngày ít rủi ro hơn, nếu không dùng thuốc chống đông và da không viêm. Xoa tối nào cũng nhiều chỗ trong nhiều tuần thì nên hỏi bác sĩ, nhất là khi đang uống thuốc chống đông, vì methyl salicylate qua da có thể làm chỉ số đông máu tăng ở người dùng warfarin (PMID 2371186).

Xoa dầu nóng rồi đắp túi chườm được không?
Không. Nhãn thuốc xoa ghi không dùng cùng túi sưởi. Rửa sạch dầu ở vùng đó trước rồi mới chườm ấm.

Bà bầu có xoa dầu nóng được không?
Không tự xoa. Dầu có methyl salicylate cùng nhóm với aspirin, nên hỏi bác sĩ đang theo dõi thai trước khi dùng, đặc biệt không xoa lên bụng.

Trẻ em xoa dầu nóng được không?
Không tự xoa cho trẻ. Long não và salicylate có thể gây ngộ độc nặng nếu trẻ nuốt phải, nhất là dạng lỏng. Trẻ dưới 12 tuổi cần hỏi bác sĩ. Cất chai dầu trên ngăn tủ có khoá.

Xoa dầu nóng bị rát da phải làm sao?
Rửa ngay bằng xà phòng và nước mát, không bôi thêm gì lên. Da phồng nước, đỏ đậm hoặc còn rát sau khi rửa thì đi khám.

Đọc tiếp

• Túi chườm nóng: chọn loại nào, dùng bao nhiêu độ, bao lâu
• Miếng dán giữ nhiệt: dán ở đâu, bao lâu, ai không nên dùng
• Miếng dán giảm đau: loại nóng hay loại lạnh
• Giữ ấm cơ thể: 4 trụ cột cho mùa lạnh

Lời cuối

Tối nay bạn làm 3 việc.

Việc 1: chuyển chai dầu nóng từ đầu giường lên ngăn tủ có khoá.

Việc 2: đọc lại toa thuốc của người lớn trong nhà. Có thuốc chống đông thì hỏi bác sĩ trước lần xoa tới.

Việc 3: lần xoa tới chỉ lấy lượng bằng hạt đậu, xoa 2 phút, không đắp gì lên, rửa tay ngay.

Nếu người nhà xoa vì lạnh lưng, lạnh bụng mỗi ngày, nhắn Zalo Vikicare 0934878315, kể chỗ thấy lạnh và bệnh đang theo dõi. Vikicare sẽ gợi ý mức nhiệt an toàn và sản phẩm phù hợp.

Bảo hành 24 tháng. Cửa hàng: 211 D8, KP Phú Tân, P. Bình Dương, TP.HCM.

Nguồn tham khảo

• Higashi Y và cs., 2010. Efficacy and safety profile of a topical methyl salicylate and menthol patch in adult patients with mild to moderate muscle strain. Clin Ther. PMID 20171409. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20171409/
• Guo J và cs., 2022. Safety and efficacy of compound methyl salicylate liniment for topical pain: A multicenter real-world study in China. Front Pharmacol. PMID 36339533. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36339533/
• Derry S và cs., 2014. Salicylate-containing rubefacients for acute and chronic musculoskeletal pain in adults. Cochrane Database Syst Rev. PMID 25425092. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25425092/
• Wasner G và cs., 2004. Topical menthol: a human model for cold pain by activation and sensitization of C nociceptors. Brain. PMID 14985268. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14985268/
• Wang G và cs., 2022. Topical Analgesic Containing Methyl Salicylate and L-Menthol Accelerates Heat Loss During Skin Cooling for Exercise-Induced Hyperthermia. Front Physiol. PMID 35910580. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35910580/
• Arriola K và cs., 2021. Risk of toxicity from pediatric topical salicylate ingestions. Clin Toxicol. PMID 33245023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33245023/
• Yip AS và cs., 1990. Adverse effect of topical methylsalicylate ointment on warfarin anticoagulation. Postgrad Med J. PMID 2371186. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2371186/
• Danon A và cs., 1986. Effect of exercise and heat exposure on percutaneous absorption of methyl salicylate. Eur J Clin Pharmacol. PMID 3780827. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3780827/
• DailyMed (Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ). Nhãn Pain Relief Rub: camphor, menthol, methyl salicylate. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=24259d04-15c0-153d-e054-00144ff88e88
• Emery DP và cs., 1999. Camphor toxicity. J Paediatr Child Health. PMID 10234648. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10234648/

Vikicare · Người sáng lập: Trương Kiều Như · 9 nghiên cứu đã đọc · Cập nhật 11/2026