Nhiệt hồng ngoại xa là gì, làm ấm cơ thể thế nào
Nói ngắn: hồng ngoại xa chỉ làm ấm lớp da ngoài. Máu chảy qua vùng da ấm rồi mang hơi ấm đi khắp người, nên chị nằm lưng mà bàn chân cũng ấm lên. Muốn nằm ấm có ích thì cần đúng nhiệt, đúng vùng, đủ lâu, đủ đều. Lên giường ngủ thì để thảm dưới 40 °C.
Hồng ngoại xa là gì?
Hồng ngoại xa là một dải sóng nhiệt, bước sóng khoảng 4–16 micromet, thuộc nhóm IR-C. Chị không nhìn thấy nó, nhưng chị cảm được hơi ấm của nó.
Điều nhiều người không biết: mọi vật ấm lên đều toả hồng ngoại xa, kể cả cơ thể chị. Đá, gốm, nước, cao su túi chườm đều toả gần như nhau. Viên đá cũng không tự sinh nhiệt. Hơi ấm trên thảm đến từ dây sưởi; đá giữ nhiệt và toả ấm đều trên cả mặt thảm.
Hồng ngoại xa làm ấm cơ thể bằng cách nào?
Gọn trong một câu: sóng làm ấm da, dòng máu chảy qua vùng da ấm, mang hơi ấm đi khắp cơ thể. Tim là cái bơm, mạch máu là đường ống.
Theo ICNIRP 2006 (Ủy ban quốc tế về bảo vệ bức xạ không ion hoá), hồng ngoại xa được hấp thụ ở lớp sừng và lớp biểu bì, sâu khoảng 0,1 mm. Làm ấm sâu hơn chỉ đạt được bằng truyền nhiệt: nhiệt dẫn dần trong mô, và nhờ dòng máu.
Tham khảo: ICNIRP 2006, Health Physics 91(6):630–645.
Vì vậy bên em không hứa hồng ngoại xa “đi sâu” bao nhiêu centimet. Và cũng vì vậy mà:
- Chị nằm lưng trên thảm mà bàn chân lại ấm lên.
- Chị phải nằm đủ lâu, vì máu cần thời gian chạy hết một vòng.
Cần gì để nằm ấm thật sự dễ chịu?
Có bốn điều kiện. Đây cũng là chỗ thảm khác túi chườm: túi chườm mười phút là nguội.
| Điều kiện | Thảm làm được gì |
|---|---|
| Đúng nhiệt | 10 mức nhiệt chỉnh được, giữ ổn định suốt buổi. |
| Đúng vùng | Diện tích lớn phủ cả lưng; gối và đai đặt đúng vai gáy hoặc bụng dưới. |
| Đủ lâu | Hẹn giờ 1–12 tiếng. |
| Đủ đều | Dùng tại nhà mỗi ngày. Các nghiên cứu bên dưới kéo dài từ 3 đêm tới 5 tuần. |
Nghiên cứu nói gì về làm ấm bằng nhiệt?
Có một số nghiên cứu ghi nhận làm ấm bằng nhiệt giúp cơ thể dễ chịu hơn. Em ghi đúng thông số người ta đã dùng:
| Vấn đề | Thông số trong nghiên cứu | Nguồn |
|---|---|---|
| Đau lưng | 40 °C, 8 tiếng, 3 đêm; hiệu quả kéo dài hơn 48 giờ | Nadler 2003, Tao 2005 |
| Đau bụng kinh | 39–40 °C, 8–12 tiếng; người tham gia thấy bụng dễ chịu hơn | Jo 2018, Scientific Reports |
| Giấc ngủ | Tắm nước ấm 40–42,5 °C, 10 phút, 1–2 tiếng trước khi lên giường | Haghayegh 2019 |
| Vai gáy, chuyển hoá | 41 °C, 20 phút, 3 buổi/tuần, 5 tuần | Li 2022, Cell |
Thêm vài nghiên cứu nhỏ khác, kèm giới hạn em phải nói rõ:
- Ke 2012, Lee 2011: đai gốm hồng ngoại xa, đai khoáng cho đau bụng kinh. Giới hạn: là đai, không phải thảm.
- Kräuchi 1999, Haghayegh 2019: bàn tay, bàn chân ấm lên giúp vào giấc nhanh hơn. Giới hạn: không phải nghiên cứu về thảm.
- Cochrane, French 2006: quấn nhiệt giúp lưng dễ chịu hơn. Giới hạn: chỉ ngắn hạn.
- Imamura 2001: mạch máu giãn tốt hơn sau khi làm ấm. Giới hạn: không có nghĩa là “tốt cho tim”.
- Beever 2010: bớt căng thẳng, bớt mệt. Giới hạn: không có nhóm so sánh.
- Oosterveld 2009: người cứng khớp dùng phòng xông. Giới hạn: là phòng xông.
Giới hạn chung: không nghiên cứu nào ở trên làm trên thảm của Vikicare. Bên em đưa ra để chị hiểu nguyên lý làm ấm, không phải lời hứa kết quả. Mỗi người cảm nhận khác nhau.
Nóng bao nhiêu là an toàn, ngủ cả đêm được không?
Đây là mức trần bên em đặt ra. Trần là mức không được vượt, không phải mức khuyên dùng; mức hợp thể trạng thường thấp hơn và ngắn hơn.
| Nhiệt trên bộ điều khiển | Tối đa mỗi lần |
|---|---|
| Dưới 40 °C | Nằm được qua đêm |
| 40–50 °C | 2 tiếng |
| Trên 50 °C | 1 tiếng |
| Trên 60 °C | 30 phút |
Số trên bộ điều khiển là nhiệt của dây sưởi; mặt đá thường thấp hơn một chút.
Khi lên giường ngủ
- Lên giường ngủ thì không để trên 40 °C.
- Dưới 40 °C, chị ngủ được cả đêm, thảm làm ấm người ngay trong lúc ngủ, không cần tắt.
- Dây sưởi có lớp chắn sóng điện từ, nên nằm qua đêm vẫn an toàn.
- Không thích nằm ấm cả đêm thì đặt hẹn giờ cho thảm tự tắt.
Một khách của em mua thảm cho chồng, anh để 35–37 °C nằm từ đêm tới sáng.
Nghiên cứu Haghayegh 2019 ở bảng trên là tắm nước ấm trước giờ ngủ, không phải thảm đá, nên chị đừng hiểu thành “phải tắt thảm khi ngủ”.
Bỏng nhiệt độ thấp: để khoảng 43–47 °C áp lâu một chỗ trong nhiều tháng có thể để lại vằn lưới sẫm màu trên da. Luôn lót một lớp vải giữa da và mặt thảm.
Ai không nên dùng, ai phải hỏi bác sĩ trước?
- Vikicare khuyên không dùng: phụ nữ đang mang thai hoặc nghi có thai, trẻ nhỏ.
- Tiểu đường, nhất là đã tê bì: hỏi bác sĩ trước; không quá 40 °C, không quá 20 phút, không nằm qua đêm, tránh đặt bàn chân trực tiếp, có người khác xem da sau mỗi buổi.
- Hỏi bác sĩ trước: bệnh tim mạch, đặt stent, máy tạo nhịp; huyết áp đang uống thuốc; chạy thận; đang theo phác đồ ung thư; tuyến giáp chưa ổn; đang uống thuốc chống đông.
- Huyết áp cao đã ổn: 35–40 °C, mỗi lần 20–30 phút, không làm nóng đầu, cổ, gáy.
- Giãn tĩnh mạch: chỉ ủ lưng, vai, bụng; cẳng chân kê cao ngoài thảm; dưới 40 °C.
- Người lớn tuổi: cảm giác nóng kém, nên để mức thấp hơn mức họ muốn, hẹn giờ, có người ở gần mấy buổi đầu.
Tạm không dùng nhiệt khi: đang sốt, nhiễm trùng cấp; da sưng nóng đỏ hoặc chấn thương trong 48 giờ đầu; da mất cảm giác, vết thương hở; say rượu, vừa uống thuốc ngủ; đau bụng dữ dội chưa rõ nguyên nhân; đang chảy máu chưa cầm.
Nằm thảm có bị sóng điện từ không?
Viên đá không phát sóng. Sóng đến từ dây sưởi và bộ điều khiển. Dây sưởi thảm Vikicare có lớp chắn sóng; thảm MP80 dùng dây chắn sóng 5 lớp. Đo trên mặt đá, máy hiện quanh 0,0x. Bên em không nói “không có sóng” hay “bằng 0 tuyệt đối”, chỉ nói đúng số máy hiện.
Chị lưu ý: nếu đặt bóng đèn gần một tấm thảm mà đèn tự sáng, đó là điện trường từ dây sưởi, cho thấy dây thiếu lớp chắn. Gặp vậy chị nên hỏi lại người bán. Ba việc chị làm được ngay:
- Để bộ điều khiển và phích cắm xa đầu.
- Không gập thảm ở chỗ có dây sưởi.
- Ngủ thì để dưới 40 °C; không dùng thì rút phích.
Khi nào nên đi khám?
- Da hiện vằn lưới sẫm màu ở chỗ hay nằm: ngưng dùng và khám da liễu.
- Một bên bắp chân sưng, đỏ, nóng, đau: gọi cấp cứu.
- Khó thở, sưng môi, sưng mặt: gọi 115.
- Chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh bất thường, da đỏ rát, phồng rộp, đau tăng lên: dừng ngay. Không đỡ thì đi khám.
- Đau bụng dữ dội chưa rõ nguyên nhân: đừng chườm nóng, đi khám trước.
Ngứa tăng, mẩn đỏ sau khi làm ấm là tín hiệu giảm nhiệt, giảm thời gian. Có dấu hiệu nào bất thường, chị hãy đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Hồng ngoại xa có đi xuyên vào trong người vài centimet không?
Không chị. Hồng ngoại xa được hấp thụ ở lớp sừng và biểu bì, sâu khoảng 0,1 mm (ICNIRP 2006). Hơi ấm đi sâu hơn là nhờ dẫn nhiệt trong mô và nhờ dòng máu.
Nằm thảm ngủ cả đêm được không?
Được, nếu để dưới 40 °C. Người tiểu đường, người mất cảm giác một vùng da thì không nằm qua đêm.
Đá có tự nóng mà không cần điện không?
Không. Đá không tự sinh nhiệt. Món “tự nóng, không cần điện” thường có hoá chất bên trong.
Viên đá có phát sóng điện từ không?
Viên đá không phát sóng. Sóng đến từ dây sưởi và bộ điều khiển; dây sưởi Vikicare có lớp chắn, đo trên mặt đá quanh 0,0x.
Mang thai có dùng được không?
Vikicare khuyên không dùng cho phụ nữ đang mang thai hoặc nghi có thai, và trẻ nhỏ.
Chưa biết để bao nhiêu độ là vừa?
Nhắn Zalo kể em nghe người dùng là ai, có bệnh nền gì, em gợi ý mức nhiệt, thời gian và vùng nên ủ.
Sản phẩm Vikicare là thiết bị làm ấm dùng tại nhà, không phải thiết bị y tế, không dùng để chẩn đoán và không thay thế thuốc hay lời khuyên của bác sĩ. Thông tin trong bài chỉ để tham khảo. Khi có dấu hiệu bất thường, chị hãy đi khám.